Głównym celem programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza jest podniesienie międzynarodowego znaczenia działalności polskich uczelni. Uczelnie, które zakwalifikują się do programu, uzyskają zwiększenie wysokości otrzymywanej subwencji o 10%, co oznacza nawet 100 mln zł rocznie więcej.

W artykule przyjrzymy się najważniejszym założeniom programu IDUB oraz narzędziom, które pozwolą się do niego przygotować, a później realizować założoną strategię. Tekst powstał na podstawie webinaru Droga do IDUB 2.0: strategia, dane i narzędzia uczelni badawczej.

Wymagania – dla kogo jest IDUB?

Zgodnie z komunikatem o konkursie, do II edycji IDUB mogą przystąpić uczelnie, które:

  • prowadzą działalność naukową w co najmniej 6 dyscyplinach oraz posiadają kategorię naukową A+ lub A w minimum połowie tych dyscyplin,
  • nie posiadają kategorii naukowej B ani C,
  • prowadzą szkołę doktorską,
  • nie posiadają negatywnej oceny programowej.

Uwaga! W przypadku uczelni medycznych wymagane jest prowadzenie działalności naukowej w co najmniej 3 dyscyplinach w zakresie nauk o zdrowiu lub nauk medycznych oraz posiadanie kategorii naukowej A+ lub A w ponad połowie tych dyscyplin. Reszta wymagań pozostaje bez zmian.

Lista podmiotów spełniających wymagania konkursowe jest dostępna w serwisie gov.pl. Wnioski można składać w terminie od 1 kwietnia od godz. 8:00 do 30 czerwca 2026 do godz. 16:00 przez OSF.

Różnice między I a II edycją IDUB

W aktualnej edycji IDUB ograniczono liczbę priorytetowych obszarów badawczych (POB), które może wybrać uczelnia, do sześciu. Ponadto obowiązkowo jednym z nich musi być któryś z następujących POB: geopolityka i bezpieczeństwo, cyfryzacja i rozwój sztucznej inteligencji, technologie kosmiczne, transformacja energetyczna, zmiany demograficzne i ich wpływ na społeczeństwo, gospodarka obiegu zamkniętego i surowce krytyczne.

Doszczegółowiono kryteria oceny i punktację. Lista mierników również została zmodyfikowana. Wszystkie mierniki są obligatoryjne, nie ma już mierników fakultatywnych. Powołano też niemal całkowicie nowy skład międzynarodowego zespołu IDUB. Doświadczenia z I edycji IDUB posiada Przewodniczący zespołu II edycji, prof. Peter Maassen z Uniwersytetu w Oslo, wcześniej będący członkiem zespołu ekspertów.

Główne wnioski z I edycji IDUB

W dokumencie podsumowującym pierwszą edycję IDUB, eksperci podkreślili kilka kwestii, które mogłyby zostać poprawione. Eksperci byli zdziwieni, że w wielu przypadkach rektorzy uczelni nie uczestniczyli w rozmowach ewaluacyjnych IDUB. Zwrócono też uwagę na kwestię znacznego rozproszenia potencjału polskich uczelni. Ponadto uczelnie „nie poświęcały wystarczającej uwagi znaczeniu rozwoju kapitału ludzkiego, koncentrując się raczej na administracyjnych kwestiach lub nawet na inwestycjach w infrastrukturę”. Uczelnie nie powinny też polegać na renomie, a na rzetelnym planie i dogłębnej analizie.

Co z kolei najbardziej docenili eksperci? Bardzo pozytywnie wypowiadali się o działaniach stymulujących współpracę transgraniczną i programy mobilnościowe, a także zwiększeniu ciężaru publikowania na znane, międzynarodowe czasopisma. Pozytywnie oceniono transfer wyników najnowszych badań do programów kształcenia oraz zapowiedzi łączenia uczelni i tworzenia federacji. Doceniono także podnoszenie jakości zarządzania uczelnią oraz wdrażanie narzędzi do sprawnego komunikowania wyników badań zgodnie z polityką open access.

Laureaci IDUB, jak UW, UJ, UAM i AGH, do komunikowania osiągnięć naukowych stosują wdrożone przez nas oprogramowanie DSpace, które służy jako repozytorium i narzędzie zarządzania publikacjami. DSpace zapewnia kompleksową indeksację osiągnięć w międzynarodowych agregatorach, m.in. OpenAIRE, Google Scholar czy WorldCat. Obsługuje też klasyfikację osiągnięć według Celów Zrównoważonego Rozwoju, które będą uwzględniane w tej edycji IDUB.

Główne kryteria oceny

W II konkursie IDUB mamy 4 główne kryteria oceny, które, w przeciwieństwie do poprzedniej edycji, nie są równoważne. Na maksymalną ocenę 100 punktów składają się obecnie:

  • poziom merytoryczny wniosku (50 pkt.),
  • istotność założonych celów dla podniesienia międzynarodowego znaczenia działalności uczelni (15 pkt.),
  • adekwatność opisanych działań do założonych celów (15 pkt.),
  • potencjał uczelni (20 pkt.).

Potencjał uczelni obejmuje wzmocnienie umiędzynarodowienia, podniesienie jakości kształcenia, rozwój zawodowy pracowników (zwłaszcza młodych naukowców) oraz optymalizację struktury administracyjnej i jakości procedur zarządczych.

Dzisiaj wzmocnienie zarządzania strategicznego uczelnie często realizują przez cyfryzację zarządzania oraz oparcie decyzji na danych i analityce. Wspierają się przy tym takimi narzędziami jak WEBCON do zarządzania procesami. Na podstawie WEBCON przygotowaliśmy kilka dedykowanych procesów do zarządzania nauką. Nasza oferta obejmuje cyfryzację takich procesów jak:

  • planowanie strategii publikacyjnej – wyznaczenie celów i monitorowanie postępów, uporządkowanie procesu zgłaszania publikacji przez pracowników naukowych,
  • zautomatyzowana ocena pracownicza – formularz oceny i proces automatycznie pobierający potrzebne dane z różnych systemów dziedzinowych,
  • profesjonalne zarządzanie aparaturą badawczą – proces rezerwacji i rozliczania kosztów; bieżąca ewidencja wykorzystania pozwala na zwiększenie jego efektywności,
  • oferta B+R uczelni i obsługa umów – kompleksowa obsługa umów na prace zlecone i B+R, w tym automatyczna sprawozdawczość do POL-on,
  • oferta grantowa i obsługa aplikacji – proces, w którym uczelnia ma pod ręką całą listę dostępnego na rynku finansowania oraz który pozwala pracownikom na zgłaszanie swoich projektów i przygotowanie wniosku,
  • monitorowanie i rozliczanie projektów.

Mierniki w ramach IDUB

Istotnym elementem realizacji projektu IDUB są wskaźniki. Część z mierników stanowią wskaźniki bibliometryczne, których wartości pochodzą z jednej z baz referencyjnych: Scopus lub Web of Science. Warto podkreślić, że to uczelnia ma wybór, wedle której bazy będzie oceniana. Wybrana, jedna baza będzie używana do wszystkich następujących mierników: liczba i odsetek artykułów naukowych w górnym decybelu, znormalizowany wskaźnik cytowań, oraz odrębnie liczba, odsetek i znormalizowany wskaźnik cytowań dla artykułów naukowych we współpracy międzynarodowej.

Pozostałe mierniki opierają się o dane z systemu POL-on. Są to takie wskaźniki jak granty międzynarodowe, liczba wynalazków opatentowanych za granicą, przychody z komercjalizacji, otwartość polityki kadrowej czy umiędzynarodowienie kadry, doktorantów i studentów. Dane te są również dostępne w systemie Sciencecloud do zarządzania informacją naukową i analityki ewaluacyjnej.

Rozszerzając możliwości Sciencecloud, dodaliśmy nowy moduł monitorujący IDUB, który zapewnia łatwe i czytelne monitorowanie postępów w realizacji celów i mierników w POB. Główne cechy modułu monitorującego IDUB to:

  • ponowne wykorzystanie danych zgromadzonych w kontekście ewaluacji jakości działalności naukowej (raz wprowadzone dane wykorzystane zostaną w kolejnym procesie);
  • jedno źródło prawdy w kontekście zarządzania informacją naukową i procesów z nią związanych;
  • wszystkie mierniki IDUB w jednym miejscu z szybkim dostępem, bez konieczności zaawansowanej obsługi systemu;
  • funkcjonujące już w Sciencecloud mechanizmy integrujące dane z baz WoS i Scopus oraz POL-on i PBN pozwalają pobierać dane do mierników i je automatycznie aktualizować;
  • automatyczne mechanizmy zliczające oszczędzają czas oraz ułatwiają proces przygotowania i monitorowania wskaźników IDUB;
  • doskonale znany wielu uczelniom interfejs Sciencecloud znacząco skróci czas szkoleń do pracy na nowym narzędziu;
  • krótkie wdrożenie – maksymalnie 2 miesiące.

Dzięki nowemu modułowi Sciencecloud staje się dla uczelni jednym systemem skupiającym dwa bardzo ważne procesy: realizację IDUB i przygotowania do ewaluacji naukowej (2 w 1). Sciencecloud tworzy interoperacyjne środowisko zarządzania informacją naukową, służące zarówno decydentom, jak i pracownikom, które umożliwia uporządkowanie i profesjonalizację procesów związanych z zarządzaniem nauką.

Skontaktuj się z nami jeszcze dziś, a gotowy system Sciencecloud uruchomimy na Twojej uczelni już na początku maja!

Razem z dostarczeniem systemu pomożemy Ci w analizie sytuacji uczelni, wyznaczeniu celów, doborze mierników oraz przy tworzeniu wniosku.