Do konsultacji społecznych trafił projekt ustawy o wspieraniu działalności naukowej z Funduszu Nauki Polskiej. Badania prowadzone byłyby w nowatorskiej formule współpracy - wirtualnym instytucie badawczym.

 

Aktualnie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi konsultacje społeczne szeregu dokumentów prawnych, niemal wyłącznie rozporządzeń do Ustawy 2.0. Wśród tych aktów wyróżnia się jeden projekt - projekt ustawy o wspieraniu działalności naukowej z Funduszu Nauki Polskiej.

Projekt zakłada utworzenie Funduszu Nauki Polskiej, który działałby w ramach Banku Gospodarstwa Krajowego. Na start Fundusz zostanie dofinansowany kwotą 500 mln zł, która pochodziłaby z obniżenia funduszu statutowego BGK. Środki finansowane na Fundusz mają też pochodzić z m.in. wpływów z komercjalizacji, darowizn, wpływów z obligacji emitowanych na rzecz Funduszu przez BGK oraz pożyczek i dotacji z budżetu państwa. Jednakże jak czytamy w uzasadnieniu projektu, przez „okres pierwszych 10 lat [działania Funduszu] nie przewiduje się obciążania budżetu państwa na ten cel”.

Fundusz ma przynieść zwiększenie nakładu finansowego na działalność naukową i komercjalizację jej wyników. „Jedną z głównych przyczyn niskiej podaży i komercjalizacji innowacyjnych pomysłów jest brak stabilnego i elastycznego systemu finansowania, który byłby dostępny w perspektywie kilku lat, niezbędnego dla prowadzenia badań i wdrażania ich wyników. (…) Rekomendowanym rozwiązaniem jest utworzenie nowego mechanizmu finansowania prac badawczych oraz ich komercjalizacji w Polsce w formie Funduszu Nauki Polskiej” - czytamy na stronie resortu nauki.

Działalność naukowa finansowana z Funduszu będzie prowadzona w formie wirtualnego instytutu badawczego (WIB) - wirtualnego stąd, że nie będzie to fizycznie istniejący budynek czy laboratorium, a forma organizacji pracy.

Fomuła WIB koncentrować się będzie na budowaniu wyselekcjonowanych i konkurencyjnych zespołów badawczych, które będą zorientowane na osiągniecie wyraźnie zdefiniowanych celów. „Specyfika projektowanego rozwiązania polega na łączeniu badań realizowanych przez różne zespoły badawcze, w różnych podmiotach zatrudniających naukowców, a nie budowaniu formalnego konsorcjum podmiotów” - wyjaśniono w uzasadnieniu projektu.

Zespoły prowadzić będą działalność naukową o wysokim potencjale zastosowań społeczno-gospodarczych oraz ważną dla realizacji strategii rozwoju państwa. Pracami zespołu będzie kierował lider o uznanym dorobku naukowym.

System finansowania zapewniony przez Funduszu ma być stabilny i elastyczny, umożliwiający długookresowe wsparcie finansowe. Środki przyznawane będą na okres do 10 lat w 5-letnich cyklach, po dokonaniu oceny wydatkowania dotychczas przyznanych środków oraz osiągnięcia zakładanych celów naukowych przez zespół.

Wg projektu ustawy podmiot zarządzający Funduszem zostanie wyłoniony przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego. Wśród możliwych podmiotów, któremu może zostać powierzone zarządzanie Funduszem, projekt ustawy wymienia spółkę Skarbu Państwa - PORT Polski Ośrodek Rozwoju Technologii sp. z o.o.

Projekt dostępny jest na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Konsultacje publiczne projektu prowadzone są poprzez stronę MNiSW i potrwają do 30 sierpnia. Projekt został też skierowany do zaopiniowania do 19 podmiotów, w tym do Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polskiej Akademii Nauk, Komitetu Nauki Polskiej, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Narodowego Centrum Nauki oraz Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych.