W swoim stanowisku KRASP odnosi się do najważniejzsych wniosków płynących z dyskusji resortu nauki ze środowiskiem akademickim w sprawie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, w tym kwestii autonomii uczelni, ich struktury i finansowania.

 

Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP) opublikowało stanowisko w sprawie podstawowych wniosków z dyskusji nad założeniami Ustawy 2.0, czyli nowej ustawy o szkolnictwie wyższym. Stanowisko prezentuje sześć najważniejszych zdaniem KRASP wniosków wynikających z blisko rocznych publicznych dyskusji resortu nauki ze środowiskiem akademickim. Dokument sygnował przewodniczący KRASP prof. Jan Szmidt, rektor Politechniki Warszawskiej.

Już na wstępie prezydium podkreśliło gotowość polskiego środowiska akademickiego do "dokonania przełomowej projakościowej zmiany w obszarach nauki i szkolnictwa wyższego". Za kluczowe dla powodzenia reformy uznano wzmocnienie autonomii uczelni oraz zwiększenie samodzielności organizacyjnej. W opinii KRASP w ustawie powinny znaleźć się jedynie przepisy określające podstawy funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki, a także zasady nadzoru ze strony władz ministerialnych. Miejsce dla bardziej szczegółowych rozwiązań, nie posiadających charakteru rozwiązań systemowych, znajduje się w statucie poszczególnych uczelni i to właśnie statut ustawa powinna wskazać jako podstawowy dokument opisujący strukturę uczelni, stwierdziło prezydium KRASP.

Uczelnią powinny kierować organy o jasno wytyczonych obszarach odpowiedzialności. Pracom senatu uczelni powinien przewodniczyć rektor, posiadający szerokie kompetencje zarządcze - oba te organy odpowiadać mają za bieżące funkcjonowanie szkoły wyższej. Rektor wybierany byłby przez kolegium elektorów spośród kandydatów wskazanych przez radę uczelni, do której zadań należałoby też przygotowywanie strategii działania uczelni. W radach uczelni powinni móc zasiadać osoby spoza społeczności akademickiej, z wyłączeniem osób aktywnych w działalności politycznej. Tylko wtedy bowiem, gdy uczelnie wolne są od kontroli politycznej, mogą one spełniać swoją misję społeczną, argumentuje KRASP.

Prezydium zwróciło też uwagę, że ustawa powinna stworzyć "jak najlepsze warunki do prowadzenia badań oraz kształcenia we wszystkich kluczowych dziedzinach i dyscyplinach", a także umożliwić realizację badań i kształcenia na pograniczu dwóch lub więcej dyscyplin. Jednym z ważniejszych warunków jest odpowiednie finansowanie nauki i szkolnictwa wyższego. Według prezydium KRASP, powinny istnieć strumienie finansowania adresowane do różnych typów uczelni, w tym dla wyłonionych drogą konkursu uczelni badawczych.

Ze stanowiskiem KRASP zgadza się Rada Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, której przewodniczy prof. Jerzy Woźnicki, w latach 1996-2002 piastujący stanowisko rektora Politechniki Warszawskiej. RGNiSW udzieliło swego poparcia dla stwierdzeń opublikowanych przez prezydium KRASP.